Σάββατο, 13 Δεκεμβρίου 2008

Στοιχεία Δικαίου- Σημειώσεις

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑ

Δίκαιο :
Το σύνολο των κανόνων που ρυθμίζουν την κοινωνική ζωή.
Η παραβίασή του συνεπάγεται κυρώσεις

Δεοντολογία:
Το σύνολο των κανόνων που διέπουν κάποιον στις επαγγελματικές του σχέσεις

Κανόνες Ηθικής:
Κανόνες που απορρέουν από τη συνείδηση του ανθρώπου και ορίζουν την εξωτερική του συμπεριφορά και τις σχέσεις του με το κοινωνικό σύνολο

Έθιμο:
Άγραφος κανόνας δικαίου, που διαμορφώνεται από μια μακραίωνη και ομοιόμορφη τήρηση συγκεκριμένης συμπεριφοράς από τα υποκείμενα δικαίου (άνθρωποι και νομικά πρόσωπα) με την πεποίθηση ότι η τήρηση αυτής της συμπεριφοράς αποτελεί περιεχόμενο υποχρεωτικού κανόνα δικαίου

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ:
Εσωτερικό και Διεθνές δίκαιο

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ δίκαιο:
-ΔΗΜΟΣΙΟ
-ΙΔΙΩΤΙΚΟ

ΔΗΜΟΣΙΟ ΔΙΚΑΙΟ
Ρυθμίζει τη δομή, οργάνωση και λειτουργία του κράτους και τη σχέση του με τους πολίτες




Κατηγορίες δημοσίου δικαίου
ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ
ΠΟΙΝΙΚΟ
ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟ
ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ

ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ
Σύνολο κανόνων που ρυθμίζουν τις σχέσεις των ανθρώπων όταν μεταξύ τους δεν υπάρχει σχέση εξουσίας

Κατηγορίες ιδιωτικού δικαίου
ΑΣΤΙΚΟ
ΕΜΠΟΡΙΚΟ
ΕΡΓΑΤΙΚΟ
ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ
ΕΝΟΧΙΚΟ
ΕΜΠΡΑΓΜΑΤΟ
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ
ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟ



ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΤΟΜΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ
Ο χώρος ελεύθερης ύπαρξης και δράσης στον οποίο (δεν πρέπει να) παρεμβαίνει η κρατική εξουσία για όλα τα άτομα που ζουν στα όρια της ελληνικής επικράτειας.

Πρώτη επίσημη κατοχύρωση των ατομικών δικαιωμάτων στη ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ της ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ (1776) και στη ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ της γαλλικής επανάστασης (1789)

ΑΤΟΜΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ:
Ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητα
Ελεύθερη συμμετοχή στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της χώρας
Προσωπική ασφάλεια
Θρησκευτική ελευθερία
Άσυλο κατοικίας
Δικαίωμα συνέρχεσθαι
Δικαίωμα συνεταιρίζεσθαι
Ελευθερία της γνώμης
Ελευθερία του Τύπου

(όλα τα παραπάνω δικαιώματα με αμυντικό περιεχόμενο)

ΑΤΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Δικαίωμα του εκλέγειν
Δικαίωμα του εκλέγεσθαι

( τα παραπάνω δικαιώματα με θετικό περιεχόμενο, οργανώνουν τη συμμετοχή των πολιτών στην άσκηση της κρατικής εξουσίας



Δικαίωμα ατομικής ιδιοκτησίας
Οικονομικής ελευθερίας
Οικονομικού προγραμματισμού

(τα παραπάνω δικαιώματα σε σχέση με τη λειτουργία της οικονομίας)

Δικαίωμα εργασίας
Δικαίωμα κοινωνικής ασφάλισης
Δικαίωμα προστασίας του γάμου
Δικαίωμα προστασίας της οικογένειας
Δικαίωμα προστασίας της μητρότητας
Δικαίωμα προστασίας του περιβάλλοντος

(τα παραπάνω ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ)

ΑΡΘΡΟ 14
Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ
Ο πολίτης έχει το αναφαίρετο δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τη γνώμη του και τους στοχασμούς του
ΕΚΦΡΑΣΗ της ΓΝΩΜΗΣ: η με οποιοδήποτε τρόπο εξωτερίκευσή της (προφορική, γραπτή, μέσω του Τύπου)

ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ της ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ
Το κράτος έχει υποχρέωση να λαμβάνει μέτρα με τα οποία διασφαλίζεται η άσκηση του δικαιώματος της ελευθεροτυπίας
Απαγορεύεται η κρατική παρέμβαση (πχ λογοκρισία)
Το κράτος υποχρεούται να εξασφαλίσει τις υλικές προϋποθέσεις που θα επιτρέψουν την άσκηση ελεύθερης δημοσιογραφίας (τρόπος κυκλοφορίας εφημερίδων, διάθεσης κλπ)
Το κράτος έχει την υποχρέωση εξασφάλισης μη υλικών προϋποθέσεων πχ δυνατότητα πρόσβασης στις πηγές, παροχή πληροφοριών από το ίδιο το κράτος

τι περιλαμβάνει η ελευθερία του Τύπου Ι:
(ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ)
Ελευθερία συλλογής, επιλογής και επεξεργασίας πληροφοριών και πάσης φύσεως στοιχείων
Ελευθερία σύνταξης, εκτύπωσης, κυκλοφορίας, διανομής εντύπων στο εσωτερικό και εξωτερικό

τι περιλαμβάνει η ελευθερία του Τύπου ΙΙ
(ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ)
Ελευθερία δημοσίευσης με κάθε μέσο ειδήσεων, σχολίων, πληροφοριών, διαφημίσεων κλπ
ελευθερία ιδρύσεως και λειτουργίας επιχειρήσεων Τύπου
ελευθερία επιλογής και ασκήσεως του δημοσιογραφικού επαγγέλματος και άλλων συναφών επαγγελμάτων,
ελευθερία ίδρυσης και λειτουργίας δημοσιογραφικών οργανώσεων


ΑΡΘΡΟ 15
Οι προστατευτικές περί του Τύπου διατάξεις του άρθρου 14 δεν εφαρμόζονται στη ραδιοφωνία και την τηλεόραση
Η ραδιοφωνία και η τηλεόραση υπάγονται στον άμεσο έλεγχο του κράτους, ώστε να διασφαλίζεται η αντικειμενική και με ίσους όρους μετάδοση πληροφοριών και ειδήσεων, καθώς και προϊόντων λόγου και τέχνης
Δεν θεσπίζει ατομικό δικαίωμα ίδρυσης ρ/τ
Δεν παρακωλύεται όμως η ελεύθερη έκφραση της γνώμης μέσω της ρ/τα
Ο άμεσος έλεγχος δεν ταυτίζεται με το κρατικό μονοπώλιο, αν και το άρθρο 15 δεν το απαγορεύει
Στο πλαίσιο της άσκησης άμεσου ελέγχου ιδρύθηκε το ΕΣΡ





Ελευθερία της έκφρασης
Κατοχυρώνεται και στο άρθρο 10 της ΕΣΑ (Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου)
Είναι η ελευθερία της γνώμης, της αναζήτησης, της λήψης, συλλογής, μετάδοσης πληροφοριών, ειδήσεων, ιδεών
ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΠΡΟΣΘΕΤΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΒΑΣΗ ΚΑΙ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ



Δικαίωμα του ΠΛΗΡΟΦΟΡΕΙΝ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΕΙΣΘΑΙ
Αναγνωρίζεται στα ΜΜΕ το καθήκον διαφύλαξης ξένων συμφερόντων (συμφέροντα του κοινωνικού συνόλου)
Ενημέρωση των πολιτών
Συμβολή στο σχηματισμό πολιτικής βούλησης και γνώμης
Έλεγχος και κριτική των πολιτικών αρχών
Πολιτιστική, ηθική επιμόρφωση των πολιτών




Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ

Η δημόσια ραδιοτηλεόραση καλείται να καλύψει τα κενά που αφήνει η ανταγωνιστική/ εμπορική ραδιοτηλεόραση
Να διασφαλίσει το δημόσιο συμφέρον
Την αντικειμενική και με ίσους όρους μετάδοση πληροφοριών και ειδήσεων, προϊόντων λόγου και τέχνης


Νομικό πλαίσιο ΕΡΤ

Νόμος 1730/87:
- Η ΕΡΤ ΑΕ διαμορφώνεται σε ενιαίο φορέα
Ανώνυμη εταιρία, δημόσια επιχείρηση
Περιλαμβάνει ΕΤ1, ΕΤ2, ΕΡΑ και ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗς ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑς ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗς

ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ
Οργάνωση, εκμετάλλευση και ανάπτυξη της κρατικής τηλεόρασης και ραδιοφωνίας
Συμβολή στην ενημέρωση, μόρφωση, ψυχαγωγία του ελληνικού λαού

Προεδρικό διάταγμα 25/88
δικτύωση των ιδιωτικών ραδιοφωνικών σταθμών

Νόμος 2328/95 ορίζεται ότι η δικτύωση δεν μπορεί να υπερβεί τις 5 ώρες ημερησίως

Νόμος 2328/95 επιτρέπεται η ίδρυση και λειτουργία ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών εθνικής εμβέλειας



Πόροι της ΕΡΤ ΑΕ
Ανταποδοτικό τέλος που εισπράττει η ΕΡΤ ΑΕ
Διαφημίσεις
Έκτακτη επιχορήγηση από κρατικό προϋπολογισμό
Κάθε άλλη πηγή

Ανταποδοτικό τέλος:
Οι ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές αποτελούν παροχή προς το κοινό από επαχθή αίτια
Υποχρέωση καταβολής κάθε φυσικό πρόσωπο που κατοικεί και διαμένει στην Ελλάδα και κάθε νομικό πρόσωπο που είναι κάτοχος μετρητή ή μετρητών κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας
Η τιμή του ορίζεται με απόφαση της Επιτροπής τιμών και εισοδημάτων μετά από εισήγηση του ΔΣ της ΕΡΤ ΑΕ και του εποπτεύοντος υπουργού


Ιδιωτική τηλεόραση/ ραδιόφωνο
Μέχρι πριν η μετάδοση του ραδιοτηλεοπτικού σήματος θεωρούνταν «φυσικό μονοπώλιο», και γινόταν μόνο μέσω του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος το οποίο διαχειριζόταν αποκλειστικά η ΕΡΤ και ο ΟΤΕ
Νέες μορφές μετάδοσης τηλεοπτικού σήματος (δορυφόρος, καλώδιο) και η ανάπτυξη τηλεπικοινωνιακών δικτύων έφεραν νέα δεδομένα στο ραδιοτηλεοπτικό πεδίο

Νόμος 1866/89
Καταργεί το κρατικό τηλεοπτικό μονοπώλιο
Επιτρέπει ίδρυση και λειτουργία ιδιωτικών σταθμών τοπικής εμβέλειας
Γενικότητα στις διατάξεις όσο αφορά στην οργάνωση, την ποιότητα του προγράμματος, τη διαφήμιση, την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας, της προσωπικότητας και του ιδιωτικού βίου



Νόμος 1943/91
Προβλέπει δυνατότητα δικτύωσης των σταθμών σε εθνική εμβέλεια

Νόμος 2328/95
Αναφέρεται στη φύση και τη λειτουργία της ιδιωτικής τηλεόρασης, αντιμετωπίζει τα προαναφερόμενα θέματα
Επιτρέπει την ίδρυση, εγκατάσταση, λειτουργία ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών που εκπέμπουν σήμα κοινής λήψης από οικιακούς δέκτες στις διαθέσιμες ραδιοτηλεοπτικές συχνότητες
Οι άδειες χορηγούνται για την εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος και η χρήση τους συνιστά δημόσια λειτουργία
Οι σταθμοί υποχρεούνται να μεριμνούν για την ποιότητα του προγράμματος, την αντικειμενική ενημέρωση, τη διασφάλιση της πολυφωνίας, την προαγωγή του πολιτισμού

Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης
Μία από τις πρώτες ανεξάρτητες αρχές στην Ελλάδα
ιδρύθηκε με το Ν. 1866/1989 που θέσπισε τη λειτουργία ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών
Η πρώτη του συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε το Νοέμβριο του 1989.
Η λειτουργία του διέπεται σήμερα καταρχήν από τους νόμους 2863/2000 και 3052/2002 και, δευτερευόντως, από τους νόμους 2328/1995, 2644/1998 και 3021/2002
και τα προεδρικά διατάγματα 310/1996 και 100/2000, όπου ορίζονται οι βασικότερες αρμοδιότητές του
συνταγματική κατοχύρωση αρμοδιοτήτων (άρθρο 15 παρ. 2), και νομικού καθεστώτος των μελών της (άρθρο 101Α) κατά την αναθεώρηση του Απριλίου 2001.
ανεξαρτησία του Συμβουλίου έναντι της εκτελεστικής εξουσίας
άμεση σύνδεσή του με το Κοινοβούλιο, το οποίο ασκεί έλεγχο στην εν γένει δραστηριότητά του.
οι πράξεις του Συμβουλίου προσβάλλονται δικαστικά ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας.


Αρμοδιότητες
Σύμφωνα με το άρθρο 15 παρ. 2 του Συντάγματος, ο έλεγχος της ραδιοφωνίας και της τηλεόρασης και η επιβολή των διοικητικών κυρώσεων σε περίπτωση παραβίασης της νομοθεσίας «υπάγονται στην αποκλειστική αρμοδιότητα του ΕΣΡ».
Στο πλαίσιο των ελεγκτικών και κυρωτικών αρμοδιοτήτων του, το ΕΣΡ μπορεί να απευθύνει οδηγίες ή συστάσεις προς δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς σχετικά με την εφαρμογή των διατάξεων των οικείων νόμων και κανονιστικών πράξεων.
Μπορεί επίσης να ζητά την γνώμη ευρύτερων κοινωνικών ή επαγγελματικών ομάδων όταν εξετάζει ζητήματα που τις ενδιαφέρουν.
Στόχος του Συμβουλίου είναι η διασφάλιση της νόμιμης λειτουργίας των ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών σταθμών, της τηρήσεως των συνταγματικών αρχών της πολυφωνίας, της ποιότητας και της προστασίας της παιδικής ηλικίας και της νεότητας ως προς το περιεχόμενο των προγραμμάτων και της διαφάνειας των οικονομικών στοιχείων των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον ευρύτερο τομέα των μέσων ενημέρωσης.


Οργανωτική δομή

1.Τμήμα Νομιμότητας και Αδειών
2.Ελέγχου Διαφάνειας και Ανταγωνισμού
3.Ποιότητας Προγραμμάτων και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
4.Επικοινωνίας, Τεχνικών Θεμάτων και Διοικητικής Μέριμνας
5.Τεχνικής Υποστήριξης.
6.Γραμματεία Ολομελείας, που λειτουργεί ως αυτοτελής μονάδα υποστηρίζοντας το έργο της Ολομελείας.

Τα τμήματα στελεχώνονται από διοικητικό προσωπικό πολλών κλάδων και από ειδικούς επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων, ενώ προβλέπεται και η σύσταση θέσης Διευθυντή.

Το ΕΣΡ είναι επταμελές όργανο.
Το απαρτίζουν ο Πρόεδρος, ο Αντιπρόεδρος (αμφότεροι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης) και πέντε μέλη (πλήρους απασχόλησης).
Με τη συνταγματική διάταξη του άρθρου 101Α κατοχυρώνεται η προσωπική και η λειτουργική ανεξαρτησία των μελών του
Ο νόμος καθιερώνει μια σειρά ασυμβίβαστων ιδιοτήτων με άλλα δημόσια αξιώματα και επαγγελματικές δραστηριότητες, προκειμένου να αποφεύγεται η άσκηση κάθε μορφής πίεσης.
Στις παραπάνω θέσεις ορίζονται πρόσωπα τα οποία διακρίνονται για την επιστημονική κατάρτισή τους ή την επαγγελματική εμπειρία τους ή την προσφορά τους στο δημόσιο βίο, ιδίως σε τομείς που έχουν σχέση, άμεση ή έμμεση, με την αποστολή και το περιεχόμενο των αρμοδιοτήτων του.
Τα μέλη του Συμβουλίου επιλέγονται από τη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής, με απόφαση που λαμβάνεται με επιδίωξη ομοφωνίας των μελών της ή πλειοψηφία τουλάχιστον των τεσσάρων πέμπτων (4/5) της. Η διάρκεια της θητείας των μελών είναι τετραετής και ανανεώσιμη άπαξ.


ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ
1.ΠΛΟΥΡΑΛΙΣΜΟΣ
2.ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ
3.Προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας
4.των δικαιωμάτων του προσώπου
5.των θεσμών της Πολιτείας


ΠΛΟΥΡΑΛΙΣΜΟΣ
Καλόπιστη κριτική σκέψεων και απόψεων που διατυπώθηκαν είτε στον τύπο ή άλλο μέσο
Καταχώριση δημοσιευμάτων, ακόμα και αν δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις άσκησης του δικαιώματος απάντησης, με τα οποία παρέχεται στο κοινό μια άλλη εκδοχή του θέματος που αποτέλεσε αντικείμενο προηγούμενου δημοσιεύματος

Υποχρεώσεις που απορρέουν από το καθήκον αλήθειας
Πριν από τη δημοσίευση επιβάλλεται έλεγχος της αλήθειας των πληροφοριών και των ειδήσεων
Δε σημαίνει ότι πάντα οι ισχυρισμοί είναι αντικειμενικά ακριβείς και ανταποκρίνονται στην αντικειμενική αλήθεια. Επιβάλλεται όμως τήρηση καλής πίστης ως προς την ακρίβεια της είδησης
Ο τύπος οφείλει να απέχει από διαστρεβλώσεις και παραποιήσεις
Φήμες και υποθέσεις δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως γεγονότα
Η ανακρίβεια στην παρουσίαση της είδησης είναι δυνατό να συνίσταται στη μη πληρότητα, να παραλείπονται δηλ. ουσιώδη στοιχεία και να αποδίδεται παραποιημένη η εικόνα της πραγματικότητας
Ο Τύπος οφείλει να εξαντλεί όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή του προκειμένου να ελέγξει το περιεχόμενο, την αλήθεια και την προέλευση των ειδήσεων που πρόκειται να δημοσιευτούν
Η δημοσίευση ανακριβών ειδήσεων κρίνεται πάντα παράνομη
Παραβίαση του καθήκοντος της αλήθειας θεωρείται και η μονομερής παρουσίασή της